کارخانه پتروشیمی یک واحد صنعتی است که با استفاده از مواد اولیه نفت خام یا گاز طبیعی، محصولات شیمیایی و پلاستیکی تولید میکند. این کارخانه ها نقش مهمی در صنایع مختلف از جمله بسته بندی، کشاورزی، خودرو سازی و نیز ساخت و ساز دارند.
فرآیندهای پتروشیمی شامل جدا سازی، تبدیل و پالایش ترکیبات هیدروکربنی و تولید محصولات نهایی مانند پلی اتیلن، پلی پروپیلن، اوره و متانول است.
به زبان ساده، پتروشیمی جایی است که نفت یا گاز تبدیل به مواد پایه شیمیایی میشود که بعدا برای تولید انواع محصولات مصرفی و صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.

تفاوت پالایشگاه و پتروشیمی در چیست؟
اغلب افراد بین پالایشگاه نفت و پتروشیمی اشتباه میگیرند، اما این دو واحد صنعتی تفاوتهای مهمی دارند:
پالایشگاه نفت: نفت خام را تصفیه کرده و به سوخت های مختلف مانند بنزین، گازوئیل، نفت کوره و گاز مایع تبدیل میکند. هدف اصلی پالایشگاه تامین انرژی و سوخت است.
پتروشیمی: مواد اولیه نفت یا گاز را به محصولات شیمیایی و پلیمرها تبدیل میکند که در صنایع مختلف کاربرد دارند.
به عبارت دیگر، پالایشگاه بیشتر به تولید انرژی میپردازد، در حالی که پتروشیمی مواد شیمیایی و صنعتی تولید میکند.
لیست شرکت های بزرگ و معروف پتروشیمی در کشور
در ایران، صنایع پتروشیمی یکی از مهمترین بخشهای اقتصادی هستند و بسیاری از شرکتها در این حوزه فعالیت میکنند.
برخی از شناخته شدهترین شرکتهای پتروشیمی ایران عبارتاند از:
- پتروشیمی مارون
- پتروشیمی بندر امام
- پتروشیمی خلیج فارس
- پتروشیمی تبریز
- پتروشیمی شیراز
- کارخانه پتروشیمی شازند
- پتروشیمی کرمانشاه
- پتروشیمی پردیس
این شرکتها علاوه بر تأمین نیاز داخلی، محصولات خود را به کشورهای دیگر نیز صادر میکنند و نقش کلیدی در اقتصاد ایران دارند.

لیست محصولات پتروشیمی تولید ایران
کارخانههای پتروشیمی ایران انواع مختلفی از محصولات شیمیایی تولید میکنند که در صنایع مختلف کاربرد دارند. برخی از محصولات اصلی عبارتاند از:
- پلیاتیلن: برای بستهبندی و تولید نایلون و کیسههای پلاستیکی
- پلیپروپیلن: برای تولید لوازم خانگی، قطعات خودرو و بستهبندی
- پلیاستایرن و پلیکربنات: برای تولید ظروف یکبار مصرف و محصولات صنعتی
- متانول و اوره: مواد اولیه کودهای شیمیایی و صنایع شیمیایی
- سایر محصولات شیمیایی پایه: اتیلن، پروپیلن، بنزن، تولوئن، زایلن
این محصولات بخش مهمی از صنایع داخلی و صادراتی ایران را تشکیل میدهند.
مهمترین محصولات پتروشیمی کدام هستند؟
از میان محصولات پتروشیمی، برخی از آنها از اهمیت بیشتری برخوردارند و بیشترین کاربرد صنعتی و اقتصادی را دارند:
- پلیاتیلن و پلیپروپیلن: مهمترین پلیمرهای تولیدی که در بستهبندی، کشاورزی، خودروسازی و ساختمان استفاده میشوند.
- متانول: ماده اولیه تولید بسیاری از محصولات شیمیایی مانند فرمالدهید، پلاستیک و حلالها.
- اوره: کود شیمیایی پرمصرف در کشاورزی.
- آمونیاک: ماده اولیه تولید اوره و سایر ترکیبات شیمیایی.
- پلیاستایرن و پلیکربنات: استفاده در صنایع بستهبندی و تولید ظروف صنعتی.
این محصولات نه تنها در داخل کشور کاربرد دارند بلکه بخش قابل توجهی از صادرات پتروشیمی ایران را تشکیل میدهند.

فرآیند تولید در کارخانه پتروشیمی چگونه است؟
فرآیند تولید در پتروشیمی معمولا شامل مراحل زیر است:
- تامین مواد اولیه: نفت خام یا گاز طبیعی به عنوان مواد اولیه وارد کارخانه میشوند.
- تقطیر و جداسازی: ترکیبات نفت یا گاز از هم جدا میشوند.
- واکنش های شیمیایی: مواد اولیه تحت واکنش های شیمیایی به محصولات پایه شیمیایی تبدیل میشوند.
- پالایش و خالص سازی: محصولات نهایی پالایش شده و ناخالصی ها حذف میشوند.
- بسته ندی و ارسال: محصولات تولید شده برای صنایع مختلف آمادهسازی و توزیع میشوند.
هر مرحله نیاز به تجهیزات پیشرفته و رعایت استانداردهای ایمنی دارد.

بزرگترین کارخانه پتروشیمی ایران
بزرگترین و یکی از مهمترین مجتمع های پتروشیمی ایران، پتروشیمی خلیج فارس است. این مجتمع بزرگ در عسلویه واقع شده و شامل چندین واحد تولیدی برای تولید پلی اتیلن، پلی پروپیلن و سایر محصولات شیمیایی پایه است.
پتروشیمی خلیج فارس علاوه بر تأمین نیاز داخلی، حجم قابل توجهی از محصولات خود را صادر میکند.
سوالات متداول
1. کارخانه پتروشیمی چیست و چه کاربردی دارد؟
کارخانه پتروشیمی مواد اولیه نفت و گاز را به محصولات شیمیایی و پلیمر تبدیل میکند که در صنایع مختلف کاربرد دارند.
تفاوت پتروشیمی و پالایشگاه چیست؟
2. پالایشگاه سوخت تولید میکند، پتروشیمی محصولات شیمیایی و صنعتی تولید میکند.
3. مهمترین محصولات پتروشیمی کدامند؟
پلیاتیلن، پلیپروپیلن، متانول، اوره، آمونیاک و پلیاستایرن از مهمترین محصولات هستند.
4. بزرگترین کارخانه پتروشیمی ایران کدام است؟
پتروشیمی خلیج فارس، واقع در عسلویه، بزرگترین مجتمع پتروشیمی کشور است.
5. آیا محصولات پتروشیمی ایران صادر میشوند؟
بله، بخش قابل توجهی از محصولات به کشورهای مختلف صادر میشوند و نقش مهمی در اقتصاد ایران دارند.